Leichel-orgel, Nederlands Hervormde Kerk Heerewaarden

       
In Heerewaarden (en Sint Andries) is op 26 juli 1868 een nieuw orgel opgeleverd door de firma Van Puffelen uit Zaltbommel. Het werd bespeeld door de organist Huhne uit Tiel.
Dit vermeldt Stemmen voor Waarheid en Vrede, Evangelisch Tijdschrift voor de Protestantse Kerken.
In 1897 wordt weer een nieuw orgel ingewijd, nu gebouwd door Ehrenfried Leichel (1828-1905). Dit jaartal wordt ook genoemd door de firma Pels & Van Leeuwen, die het orgel in 1977 restaureerde. Op enkele andere plaatsen wordt wel het jaar 1899 gebruikt.
In Nederland en Duitsland bevinden zich in veel kerken orgels die gebouwd zijn door een lid van de bekende orgelbouwerfamilie Leichel. Twee leden raakten populair in Nederland: Friederich Leichel, die zich in Lochem vestigde en zijn broer Ehrenfried, die naar Arnhem kwam. De Leichels waren afkomstig uit Emmerich.
Ehrenfried werkte in verschillende plaatsen in Duitsland en in Keppel en Doesburg. In 1889 vestigde hij zich met een zoon in Paramaribo. Tenslotte kwam hij definitief in Arnhem terecht. Ehrenfried Leichel bouwde en restaureerde hoofdzakelijk orgels voor protestantse kerken, slechts een enkele maal voor katholieke opdrachtgevers. Hij was evangelisch-luthers.

Ehrenfried Leichel

Eigenlijk is er niet zo veel bekend van Ehrenfried Leichel. Zijn zonen – hij had zeven kinderen – hebben zijn zaak in Arnhem na zijn dood nog enkele jaren voortgezet. Waarschijnlijk is de orgelzaak rond 1908 opgedoekt.
De orgels van Ehrenfried Leichel waren geliefd in Gelderland, maar ook in Pieterburen, Paramaribo en Curaçao.
       
Hoofdwerk C-f”’
Bourdon 16’ (discant)
Prestant 8’
Hohlpijp 8’
Octaaf 4’
Flute 4’
Quint 2 2/3′
Octaaf 2’
Mixtuur IV sterk 1 1/3′
Trompette 8’
 
Tremulant
 
Toonhoogte
Stemming
Winddruk
Koppels
Bovenwerk C-f”’
Lieflijk Gedackt 8’
Salicionaal 8’
Octaaf 4’
Flute à Travers 4’
Gemshoorn 2’
 
 
 
 
 
 
 
 
 
438 Hz
evenredig zwevend
84 mm
HW + BW
HW + Pedaal
Pedaal C-d’
Subbass 16’
Violoncelle 8’ (buiten gebruik)
 
 
       
   
Bronnen  De Weekkrant, Arnhem
Pels & Van Leeuwen
Orgelsite
Orgeldatabase
Orgelnieuws.nl
Foto’s  © Janco Schout
© archief Franz Leichel